W miarę jak infrastruktura kolejowa w Polsce staje się coraz bardziej skomplikowana, technologia dronów jawi się jako jedno z kluczowych rozwiązań przyszłości. Pytanie brzmi: czy drony rzeczywiście mogą i powinny wesprzeć bezpieczeństwo ruchu kolejowego w Polsce, a jeśli tak, to w jaki sposób, z jakimi ograniczeniami i którą ścieżką inwestycyjną powinna podążać spółka zarządzająca torami, czyli PKP PLK?
Aby odpowiedzieć na te pytania, musimy spojrzeć zarówno na potencjał technologiczny i ekonomiczny, jak i na bariery prawne, operacyjne oraz ryzyka. Dobrze jest poprzeć argumenty przykładami z praktyki i wypowiedziami ekspertów, co postaramy się zrobić w niniejszym artykule.
Cienie i blaski dronów
Drony – kiedy zostaną odpowiednio wdrożone – mogą pełnić rolę „powietrznych inspektorów”. Ich największą zaletą jest możliwość objęcia dużych odcinków linii kolejowych w krótkim czasie, bez konieczności fizycznej obecności człowieka w niebezpiecznych strefach. To sprawia, że drony mogą zrewolucjonizować inspekcje infrastruktury kolejowej.
Już dziś pojawiają się w Polsce projekty testowe – na przykład system UAVforRail, wspierany przez PLK i NCBR, przewiduje loty testowe i stacje dokujące do monitorowania infrastruktury kolejowej¹. Monitoring z lotu ptaka może umożliwiać szybsze wykrycie usterki czy nieprawidłowości, minimalizując jednocześnie zakłócenia w ruchu kolejowym.
Z perspektywy technologicznej drony oferują następujące możliwości:
- obserwacja torów i innych elementów infrastruktury kolejowej z powietrza, nawet nad przeszkodami, bez zajmowania przestrzeni torowej;
- wykorzystanie kamer termowizyjnych, technologii LIDAR i obrazowania w wysokiej rozdzielczości do wykrywania defektów, anomalii termicznych, przesunięć konstrukcji lub odkształceń torów;
- pełna integracja z systemami cyfrowego zarządzania infrastrukturą (GIS, CMMS), co umożliwia automatyczne generowanie alertów i zadań naprawczych;
- możliwość pracy w zmiennych warunkach pogodowych, jeśli przetwarzanie obrazu uwzględnia korekcje artefaktów – jak pokazuje badanie WeatherClean: An Image Restoration Algorithm for UAV-based Inspections²,
- pomiar geometrii toru bez wstrzymywania ruchu – system Non-Interrupting Rail Track Geometry Measurement Using UAV and LiDAR uzyskuje sub-calową dokładność bez zamykania torów³.
1 Innowacyjny system wykryje usterki i zagrożenia kolejowe, https://www.rynek-lotniczy.pl/wiadomosci/innowacyjny-system-wykryje-usterki-i-zagrozenia-kolejowe-20404.html, data publikacji: 20.03.2024.
2 K. Wang et. al., WeatherClean: An Image Restoration Algorithm for UAV-Based Railway Inspection in Adverse Weather, Sensors 2025, 25(15), 4799;
https://doi.org/10.3390/s25154799.
3 L. Qiu et al., Non-Interrupting Rail Track Geometry Measurement System Using UAV and LiDAR, arXiv preprint (2024).